504 Gateway Timeout คืออะไร? เมื่อการรอนานเกินกลายเป็น error

504 ต่างจาก 502 ยังไง

สอง error นี้เกิดในโครงสร้างเดียวกันคือมีเซิร์ฟเวอร์ตัวหน้าส่งงานต่อให้ตัวหลัง แต่ต่างกันที่ผลลัพธ์ 502 คือได้คำตอบกลับมาแล้วแต่ใช้ไม่ได้ หรือปลายสายถูกตัด ส่วน 504 คือไม่ได้คำตอบเลยจนหมดเวลา

ความต่างนี้ชี้ทิศทางการแก้คนละทาง 502 มักแปลว่าโปรเซสเบื้องหลังตายหรือตั้งค่าที่อยู่ผิด ส่วน 504 มักแปลว่าโปรเซสยังอยู่และยังทำงานอยู่ แต่ทำงานนั้นช้าเกินไป

งานแบบไหนที่มักทำให้เกิด 504

• คิวรีฐานข้อมูลที่ไม่มี index รองรับ ทำให้ต้องไล่อ่านทั้งตารางทุกครั้ง ยิ่งข้อมูลเยอะยิ่งช้าขึ้นเรื่อย ๆ
• การเรียก API ของบริการภายนอกที่ตอบช้า แล้วโค้ดของเราไม่ได้ตั้งเวลารอไว้เอง
• การอัปโหลดหรือประมวลผลไฟล์ขนาดใหญ่ผ่านคำขอปกติ แทนที่จะแยกไปทำเป็นงานเบื้องหลัง
• การส่งอีเมลจำนวนมากในคำขอเดียว เช่น กดส่งข่าวสารถึงสมาชิกทั้งหมดพร้อมกัน
• การสร้างรายงานสรุปที่ต้องรวมข้อมูลย้อนหลังหลายเดือนแบบสด ๆ ทุกครั้งที่เปิดหน้า
• งานนำเข้าหรือส่งออกข้อมูลก้อนใหญ่ที่ทำผ่านหน้าเว็บโดยตรง

ทำไมการเพิ่มค่า timeout ถึงไม่ใช่ทางแก้

การขยายเวลารอทำให้ error หายไปจากสายตา แต่ปัญหาที่แท้จริงยังอยู่ครบ งานที่ใช้เวลาสามสิบวินาทีก็ยังใช้สามสิบวินาทีเหมือนเดิม ต่างกันแค่ตอนนี้ผู้ใช้ต้องนั่งมองหน้าจอเปล่าจนครบแทนที่จะเห็น error

ที่แย่กว่านั้นคือทุกคำขอที่ค้างอยู่กินหนึ่งช่องของ worker ไปด้วย เมื่อขยายเวลารอ ช่องเหล่านั้นก็ถูกยึดไว้นานขึ้น คนอื่นที่เข้ามาพร้อมกันจะเริ่มเจอ 503 แทน เท่ากับเปลี่ยนปัญหาจากคนกลุ่มเดียวไปเป็นทั้งเว็บ

ค่า timeout ควรถูกมองเป็นสัญญาณเตือน ไม่ใช่ปุ่มปรับ ถ้ามีงานที่ชนเพดานเวลาบ่อย ๆ แปลว่างานนั้นไม่ควรทำในคำขอปกติตั้งแต่แรก

แก้ที่ต้นเหตุยังไง

ถ้าอาการหลักคือเว็บช้าทั้งเว็บ ไม่ใช่ค้างเฉพาะบางงาน อ่าน วิธีแก้เว็บโหลดช้า และถ้าอยากเข้าใจว่าฐานข้อมูลเป็นคอขวดตรงไหน อ่าน MySQL คืออะไร

1. 1หาให้เจอก่อนว่าช้าที่ขั้นตอนไหน — เปิดการบันทึกคิวรีที่ช้ากว่าค่าที่กำหนด แล้วดูว่ามีคิวรีตัวไหนโผล่ซ้ำ ๆ
2. 2เพิ่ม index ให้ตรงกับเงื่อนไขที่ใช้ค้นจริง ในหลายกรณีนี่คือการแก้จุดเดียวที่ลดเวลาจากหลายวินาทีเหลือหลักมิลลิวินาที
3. 3ย้ายงานหนักออกไปทำเบื้องหลัง — ให้หน้าเว็บตอบทันทีว่ารับเรื่องแล้ว แล้วค่อยแจ้งผลเมื่อเสร็จ
4. 4ตั้งเวลารอสำหรับการเรียก API ภายนอกในโค้ดของเราเอง อย่าปล่อยให้ปลายทางเป็นคนกำหนดว่าเว็บเราจะค้างนานแค่ไหน
5. 5เก็บผลลัพธ์ที่คำนวณยากไว้ล่วงหน้า เช่น สร้างรายงานสรุปตอนกลางคืนแทนการคำนวณสดทุกครั้งที่เปิดหน้า
6. 6ถ้าทำครบแล้วยังช้าเพราะข้อมูลโตขึ้นจริง ค่อยพิจารณาขยายสเปกเครื่อง